«Μόνο 19 ευρώ;» γράφει ειρωνικά ένας
αναγνώστης της εφηµερίδας µας. «Στην Αγγλία το αγοράζεις σε paperback µε 5,99
στερλίνες (δηλαδή λιγότερο από 7 ευρώ – τιµή Amazon σήµερα). Εδώ όµως πρέπει να
κρατήσουµε την παράδοση του ακριβού βιβλίου για λίγους. ∆ηλαδή το ένα τριακοστό
ενός βασικού µισθού». Το σχόλιο αυτό γράφτηκε κάτω από την παρουσίαση του νέου
βιβλίου της Χίσλοπ Το νήµα. Σε άλλο µπλογκ διαβάζω κάποιον που σχολιάζει ότι
δεν µπορεί να πληρώσει πάνω από 20 ευρώ για να διαβάσει το καινούργιο βιβλίο
του αγαπηµένου του έλληνα συγγραφέα αστυνοµικών ιστοριών. Στο site των εκδόσεων
της Ωκεανίδας έχει ανάψει µια συζήτηση για το ογκώδες βιβλίο του Ατλαντα, της
Αϊν Ραντ. Ενας αναγνώστης διαµαρτυρήθηκε «πώς γίνεται ένα βιβλίο που µπορεί να
το αγοράσει κανείς καινούργιο από το εξωτερικό, στα αγγλικά, για λιγότερο από
10 ευρώ, να κυκλοφορήσει σε τρεις τόµους και να χρειαστεί να πληρώσει κανείς
πάνω από 50 ευρώ! Και µετά µιλάµε για κρίση του βιβλίου στη χώρα µας». Ο
διάλογος φούντωσε και ανάγκασε τον εκπρόσωπο του εκδοτικού οίκου, Νίκο
Μεγαπάνο, να παρουσιάσει την αναλυτική κοστολόγηση.
Γράφει κάποιος: «Από τον
επιµερισµό του κόστους συνάγεται αβίαστα το συµπέρασµα πως το µεγαλύτερο µέρος
πάει στο βιβλιοπωλείο!». Η απάντηση του εκδότη είναι ότι το βιβλιοπωλείο
περνάει κρίση και έχει τα δικά του έξοδα.
Σε ένα άλλο blog η συζήτηση για
την τιµή του βιβλίου παίρνει άλλη τροπή. Κάποιος πηγαίνει σε κεντρικό κατάστηµα
και θέλει να αγοράσει το βιβλίο του Τζέιµι Ολιβερ Jamie’s Great Britain στα
αγγλικά. Η τιµή είναι 43 ευρώ, ενώ στο Amazon µόνο 9,90 στερλίνες (11,57 ευρώ).
Αναρωτιέται πού πάει η διαφορά. Στη συζήτηση παρεµβαίνουν και εκδότες, όπου
ανάµεσα στα άλλα εξηγούν ότι από ένα βιβλίο που πουλάει θα πρέπει να «ζήσουν»
και τα βιβλία που δεν πουλάνε αλλά είναι σηµαντικό να εκδοθούν.
Ξέρω ότι ούτε οι βιβλιοπώλες ούτε
οι εκδότες δέχονται ότι το βιβλίο είναι ακριβό στην Ελλάδα. Ελα όµως που οι
αναγνώστες διαφωνούν. Μήπως τελικά η λύση βρίσκεται κάπου αλλού; Μήπως η όλη
διάρθρωση του κλάδου (παραγωγή - διακίνηση - πώληση) είναι στρεβλά οργανωµένη,
και µάλιστα µε νόρµες του παρελθόντος; Οι όποιες λύσεις πρέπει να στοχεύουν να
προστατέψουν το βιβλίο αλλά και τον βιβλιόφιλο.
Ήταν η Λαζάρου στην ταινία
«Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο», η Ντιάνα στο «Δεσποινίς διευθυντής», η Ντόλυ
στην «Ψεύτρα». Τότε δεν τη φανταζόσουν σκοτεινή ή αντιφατική, αν και πάντα
υπήρχε μια υποψία πληγωμένου βλέμματος - ακόμα κι όταν ο ρόλος την ήθελε
«τρελοκαμπέρω». Η Κατερίνα Γώγου αποδείχτηκε «καταραμένη περσόνα» της Τέχνης
που το πάλεψε μεν, δεν τα κατάφερε δε... Δεκαοκτώ χρόνια πέρασαν από την ημέρα
που έκανε βουτιά στο κενό (με χάπια και αλκοόλ), τερματίζοντας απότομα το
ταξίδι της. Ηθοποιός, ποιήτρια, άνθρωπος της ροκ κουλτούρας, γνώρισε
μεταθανάτια αποδοχή, με επανεκδόσεις ποιητικών συλλογών της και ηχογραφημάτων
της και μελοποιήσεις στίχων της (από τον δικό μας τον Λόλεκ (Γιάννη Αναγνωστάτο),
τη Βάσω Αλαγιάννη, τον Κ Βήτα κα).
Το πορτρέτο της έχει αναλάβει
ο δημοσιογράφος και σκηνοθέτης Αντώνης Μποσκοΐτης, που έχει κάνει πολύ αξιόλογα
ντοκιμαντέρ για την Φλέρυ Νταντωνάκη, τον Νίκο Κούνδουρο, την Ελληνική ροκ
σκηνή του '70. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν, ο σκηνοθέτης Γιώργος Κορδέλλας γνωστός
σε μας από την τηλεοπτική σειρά του ALFA
«Μυστικά και λάθη», που γυρίστηκε το μεγαλύτερο μέρος του στο νησί της Ιθάκης,
θα παραχωρήσει αρχειακό υλικό. Άλλωστε ασχολείται κι εκείνος με ένα
δισκογραφικό πρότζεκτ που αφορά τη Κατερίνα Γώγου, με τίτλο «Πάνω κάτω η
Πατησίων». Την Γώγου θα ενσαρκώσει η ηθοποιός Λουκία Μιχαλοπούλου,
Στο ντοκιμαντέρ
συμμετέχει και ο συμπατριώτης μας
ποιητής Γιώργος Δάγλας από τον Πλατρειθιά, φίλος της Κατερίνας Γώγου και
καθημερινός ενεργός «θαμώνας» της πλατείας Εξαρχείων, μετά το Πολυτεχνείο έως τις αρχές
της δεκαετίας του ’80. Μαζί με τους Γιώργο Πιτροπάκη, Μαρία Ξενουδάκη, Γιώργο
Γαβαλά, Ηρακλή Τριανταφυλλίδη, Κατερίνα Γώγου, Μιχάλη Ασιμο, Γιάννη Φελέκη
(φίλος δικός μου και αδελφός της φίλης Αρετής Φελέκη που σύντομα τη περιμένουμε να γυρίσει κοντά μας) κα. Ας δούμε πως παρουσιάζει το blog ΑΣΜΑΤΑ
ΚΑΙ ΜΙΑΣΜΑΤΑ {που αγαπά τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, τη φωνή της Φλερυς Νταντωνάκη,
τις ηλεκτρονικές στέπες της Λένας Πλάτωνος, τη fata morgana, τους τροβαδούρους,
τις ταινίες της Μaya Deren, τη γενιά
του Woodstock, την εποχή του Yυδροχόου και τους αντιρρησίες κοινών συνειδήσεων (εικαστικό
κεφαλίδας: Gazoza)} την «έλυση» στα γυρίσματα του Γιώργου.
«Εν τω μεταξύ είχε ήδη φτάσει
ο ποιητής Γιώργος Δάγλας που περίμενε ν' ακούσει πρώτα τον σύντροφο Γιάννη
Φελέκη για να πάρει θάρρος μπροστά στον αδηφάγο φακό. Πολύ καλός ποιητής ο
Δάγλας και ένας γλυκύτατος άνθρωπος, για τον οποίο μου είχε πρωτομιλήσει η
Στέλλα Βλαχογιάννη. Να βρεις τον Δάγλα οπωσδήποτε αν ποτέ κάνεις το ντοκιμαντέρ
για τη Γώγου, μού'χε πει εδώ και χρόνια η Στέλλα! Κι όχι μόνο απλά τον βρήκα,
αλλά ο άνθρωπος ήρθε από την Ιθάκη, όπου μένει μόνιμα, για τις ανάγκες της
ταινίας, νά'ναι καλά! Μου άρεσαν οι παύσεις στον λόγο του, καθώς θυμόταν την
αγαπημένη φίλη του, εκείνη που τον είχε βοηθήσει να εκδώσει την πρώτη ποιητική
συλλογή του στον Ελεύθερο Τύπο του Γιώργου Γαρμπή και που μαζί πορεύτηκαν επί
σειρά ετών στην πολιτική, στις συλλογικές ομάδες και στην τέχνη».
Περιμένουμε με ενδιαφέρον το
ντοκιμαντέρ για την αξέχαστη Κατερίνα Γώγου μέσα από τις αφηγήσεις τόσων
αξιόλογων ανθρώπων του πολιτισμού αλλά και όλους εκείνους που έγραψαν τη δική τους
ιστορία με την «άλλη» στάση τους... σε μια
εποχή μακράν της σημερινής.
Μια από τις πολυτιμότερες
εκδόσεις, επέστρεψε στα ράφια της βιβλιοθήκης σε προάστιο του Σίδνεϊ με 122
χρόνια καθυστέρηση. Δεν πίστευαν οι υπάλληλοι του
ιδρύματος, όταν πήραν στα χέρια τους... την πρώτη έκδοση του βιβλίου
«Εντομοφάγα Φυτά» του Κάρολου Δαρβίνου, την οποία είχε δανείσει η βιβλιοθήκη
Κάμντεν στις 30 Ιανουαρίου του 1889.
Η Κάθριν Μπάζετ Τζούλιεφ,
διευθύντρια υπηρεσιών της βιβλιοθήκης, ανέφερε σε τοπική εφημερίδα ότι το
πρόστιμο για την «αιωνόβια» και... βάλε καθυστέρηση θα ανερχόταν κανονικά σε
35.000 δολάρια Αυστραλίας, όμως οι υπεύθυνοι του ιδρύματος ήταν τόσο
ευτυχισμένοι που το βιβλίο επέστρεψε στο ράφι, που άφησαν κατά μέρος το
πρόστιμο.
Επί 50 χρόνια την σπάνια έκδοση είχε ένας
συνταξιούχος κτηνίατρος, ο Ρον Χάϊν, ο οποίος τον περασμένο μήνα το έδωσε στο
Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ μαζί με πολλά άλλα παλιά βιβλία. Υπάλληλος του
Πανεπιστημίου είδε την σφραγίδα της δανειστικής βιβλιοθήκης και επέστρεψε το
βιβλίο. Ο κτηνίατρος δεν θυμάται πώς το «Εντομοφάγα Φυτά» βρέθηκε στη συλλογή
του, αλλά έχει την αίσθηση ότι του το είχε δώσει ένας συνάδελφός, την δεκαετία
του '50.
Από δώ και πέρα οι αναγνώστες
θα μπορούν να διαβάζουν το «κειμήλιο», αν θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε
αυτή την λέξη, του Δαρβίνου στην βιβλιοθήκη του Κάμντεν, αλλά όπως είναι φυσικό
δεν θα μπορούν να το δανειστούν.
Αυτό το ερωτικό ποίημα, με
τίτλο «Πόσο πολύ σ’αγάπησα»είναι μάλλον
μια ιδιαίτερη περίπτωση… αν ξεκινήσετε να διαβάζετε τους στίχους θα σας έρθει
μια μελωδία και ένα τραγούδι στο μυαλό… όχι δεν κάνετε λάθος είναι ένα πολύ
πολύ διάσημο τραγούδι, πολύ τρυφερό αλλά και λυπητερό, το τραγούδιΑγάπη από το Χρήστο Θηβαίο που ακούστηκε
στους τίτλους της σειράς “Μεγάλος Θυμός”. Το τραγούδι Αγάπη βασίστηκε σε αυτό
εδώ το ποίημα της Κατίνας Παϊζη η οποία κατάγεται από την Ανωγή της Ιθάκης, .αδελφή
της αείμνηστης ηθοποιού και φίλης Αλέκας Παίζη
ΠΟΣΟ ΠΟΛΥ Σ’ΑΓΑΠΗΣΑ – ΚΑΤΙΝΑ ΠΑΪΖΗ
Πόσο πολύ σ’ αγάπησα ποτέ δε
θα το μάθεις
καλέ που δεν εχάρηκες στα
χείλη μου φιλιά.
Απ’ τη ζωή μου επέρασες κι
αλάργεψες κι εχάθης
καθώς τα διαβατάρικα κι
αγύριστα πουλιά.
Τα χέρια μου δεν έδεσα
τριγύρω στο λαιμό σου.
Δεν έσταξε απ’ τα μάτια μου
το δάκρυ μου θολό.
Κουνούσα το μαντίλι μου
αλαφρά στο μισεμό σου
και σιωπηλά σου ευχότανε η
ψυχή μου στο καλό.
Δεν είδες το τρεμούλιασμα των
κουρασμένων μου ώμων.
Δε μάντεψες τη θύελλα που
εκλειούσα στην ψυχή.
Μήτε πως ήμουν σύντροφος των
μακρινών σου δρόμων
κι όλη μου η σκέψη ανέκφραστη
σ’ άγγιζε προσευχή.
Κι αν ήρθαν μέρες πένθιμες
και νύχτες θολωμένες,
που η μοναξιά με τρόμαζε και
μου ? παιρνε το νου,
τώρα κρατώ στη θύμηση στιγμές
ευτυχισμένες
κάποιου καιρού αλησμόνητου
ωραίου κι αληθινού.
Κι αν δεν προσμένεις να με
δεις κι εγώ πως θα ξανάρθεις,
Γράμματα μιας ζωής. Γράμματα
από το στρατό. Γράμματα από το Αλβανικό Μέτωπο. Γράμματα από λιμάνια και
θάλασσες: Κάρντιφ, Μασσαλία, Τζένοβα, Αλεξάνδρεια, Βηρυτός, Άντεν, Περσικός,
Ινδικός, Κολόμπο, Κεϋλάνη, Χονγκ Κονγκ, Μελβούρνη. Γράμματα νοσταλγίας και
γράμματα σαρκασμού.
Ογδόντα δύο επιστολές και
καρτ ποστάλ από το 1935 έως το 1965 που έστειλε ο ασυρματιστής Νίκος Καββαδίας,
«ασυρματιστής» μιας ξεχωριστής ποίησης, στην αδελφή του και στην ανιψιά του,
παραδίδονται στη δημοσιότητα, με ένα βιβλίο 195 σελίδων που κυκλοφόρησαν αυτές
τις μέρες οι εκδόσεις Άγρα. Τίτλος: « Νίκος Καββαδίας. Γράμματα στην αδελφή του
Τζένια και στην Έλγκα».
Κομμάτια της ψυχής του
χαραγμένα στο χαρτί. Εξομολογήσεις για τις πρώτες γραφές των ποιημάτων του.
Ερωτήσεις για την υγεία της μητέρας, συγγενών, ηθοποιών, φίλων του λογοτεχνών
και … «εχθρών». Ανταποκρίσεις για περιπέτειες και γυναίκες. Περιγραφή τόπων
εξωτικών. Προαναγγελίες για τα σπάνια δώρα στην οικογένεια.
Ένας τρυφερός Καββαδίας με
την ανιψιά του και ένας ενοχικός με τον εαυτό του.
Ύφος ενός κοινού ναυτικού στο
μπάρκο, που γράφει για τα απλά και καθημερινά της βάρδιας και παράλληλα μικροί
πίδακες ποιητικοί που προοιωνίζονται τα κατοπινά αριστουργήματα. Ενδεικτικό το
γνωστό ποίημά του «Εφτά σε παίρνει αριστερά, μην το ζορίζεις», που παραθέτει σε
γράμμα προς την αγαπημένη του ανιψιά, σημειώνοντας στο τέλος : «το Ατινάκι θα
σου εξηγήσει τους ναυτικούς όρους».